Nieuws

Toezien op (on)afhankelijkheid: lang leve Koerdistan, Catalonië en Friesland!

 

Van overlopende gemeentelijke stortbakken op straat naar het verwarrende wereldtoneel! De laatste weken wordt  een groot dilemma voor toezicht en handhaving blootgelegd, zij het in verschillende vormen. Ten eerste weigert de regering in Madrid in te stemmen met een referendum (1 oktober 2017) over mogelijke onafhankelijkheid van Catalonië. Regionale politiemensen zijn onder het gezag gesteld nationale politiemensen. Ten tweede zijn de regeringen van Turkije en Irak bij elkaar geweest om te bezien wat ze moeten met het referendum in Iraaks-Koerdistan, een autonome regio van Irak (25 sept. 2017). Zij overwegen militair in te grijpen. Twee ontwikkelingen die mij, als iemand die toezicht als werk- en studieonderwerp heeft, meer aangrijpen dan ander nieuws.

 

Hoe zit het ook al weer? Toezicht en handhaving opereren binnen een politiek-staatkundige situatie, oftewel, toezicht en handhaving zetten hun gezag en macht in voor regels die door anderen (het parlement, de wet, de regering, de regerende dictator) bedacht en geformuleerd zijn. Nog weer anders gezegd – in termen van de trias politica zijn toezicht en handhaving vormen van uitvoering en als zodanig ondergeschikt aan wetgeving en rechtspraak.[1] Staatkundig gezien worden politie en leger, onze gewapende toezichthoudende broeders, dus terecht ingezet in genoemde twee gevallen.

 

Maar is dit wel terecht? Deze situatie van het uitvoeren van andermans wil is voor toezichthouders en handhavers acceptabel zolang de regelgeving en beleid inhoudelijk redelijk en rechtvaardig zijn. Maar wat nu als een stel mensen die zich een zelfstandige eenheid voelen, misschien zelfs wel een eigen geschiedenis, taal en cultuur hebben, wat als die zich als een zelfstandige staat willen zien? Is dat niet redelijk en rechtvaardig om te doen en is het uiten en uitvoeren van hun meest principiële wil niet democratisch? Ik vind zelf van wel. Het burgerschap van een land is, mag men hopen, toch een vrijwillig recht en privilege, dat we, als we daar om een of andere reden geen prijs op stellen, mogen ‘teruggeven’?

 

Want wat is er tegen een dergelijke claim om onafhankelijkheid te honoreren?

  1. Onrechtmatig. Dat afsplitsing meestal niet onderkend of erkend wordt in het bestaande, positieve recht of de grondwet, moge zo zijn, maar dat zegt niets behalve aan legalisten, die zich nauw aan de wet houden. Uiteraard legitimeert het positieve recht de bestaande orde. Als Rutte zegt, dat Madrid zich aan de wet houdt, mist hij wat een afscheiding is.
  2. Niet leuk. Staten mogen het niet leuk vinden, dat een deel van het land autonoom wordt, zich ‘afsplitst’; het ‘oudland’ wordt kleiner, minder machtig, is niet meer hetzelfde land als voorheen, waar iedereen toch aan gewend was. Maar ook dit is geen argument tegen onafhankelijkheid.
  3. Belang.  Wat als die oudland-staten er een belang bij hebben dat er geen afsplitsing komt; bijv. het wegvallen van olie of de toegang tot open zee? Het hebben van een belang geeft m.i. wel een reden om ertegen te zijn en om een fatsoenlijke overgang te bepleiten, maar belang levert geen morele, redelijke argumenten op of rechtvaardiging macht uit te oefenen.
  4. Willekeurig. Een verlangen naar onafhankelijkheid is meestal niet plots en willekeurig maar  eeuwenoud en gevoed door allerlei (redelijke en onredelijke) bronnen: eenheid van cultuur, religie, taal, volk en historie en aangewakkerd door repressie. Vaak is het zelfs omgekeerd: de bestaande landsindeling is willekeurig en de separatisten willen die willekeur terugdraaien.
  5. Oudland ouder recht of cultuur. Ook onjuist, terugkijken in de geschiedenis levert andere beelden. Sommige staten hebben zichzelf ‘organisch’ gevormd, maar de meeste stammen, steden en staten zijn met geweld veroverd (bijv. Friesland tussen 1300 en 1500 door de Graven van Holland, het grootste deel van Afrika en Noord- en Zuid-Amerika door koloniale mogendheden). Andere grenzen zijn onder druk van de overwinnaars bij vredesakkoorden afgedwongen (het huidige Polen). Of het zijn afscheidscadeaus van koloniale mogendheden (Iran, Irak). Veruit de meeste staten in de wereld zijn zelfs betrekkelijk jong van oorsprong, namelijk uit de 20e eeuw,[2] en hun bevolking mist een gemeenschappelijke cultuur, taal en geschiedenis. Dus op het punt van anciënniteit, oudere rechten of een oudere cultuur, valt er voor nationale staten weinig in te brengen tegen afsplitsing.
  6. Te klein. Maar zijn kleinere staten niet te klein zijn om te overleven en te opereren in de wereld? Misschien wel, waarschijnlijk niet. We erkennen tal van ridicuul kleine staatjes als Luxemburg en Liechtenstein. Nederland heeft zelf onlangs geholpen om van St. Maarten een land te maken! En waar is de grens? Catalonië kent 7,5 miljoen en de ‘Koerdistan’ 35 miljoen inwoners. Met dit argument van onvoldoende omvang zouden we Nederland af kunnen schaffen.

 

Kortom, het recht op onafhankelijkheid is een moreel en democratisch recht op zelfbeschikking. Erkenning ervan voorkomt veel onrecht, onrust, terrorisme en oorlog. Positief recht en regeringen, die dit niet respecteren, hoeven niet gerespecteerd te worden. Machtsgebruik tegen een nieuwe staat is machtsmisbruik! Laten we dit recht op onafhankelijkheid goed regelen.

 

Tot slot nog een gewetensvraag en een hartenwens. Als toezichthouders niet mogen weigeren om in dit soort situaties op te treden, ook niet als gewetensbezwaarde, mogen zij dan ooit weigeren? En verder vraag ik de Friezen dringend en vriendelijk om deel te blijven uitmaken van Nederland!

 

Dick Ruimschotel

1 okt. 2017

ruimschotel@t11.net.

 

 

 


[1] In het oorspronkelijke systeem van checks en balances kon uitvoering slechte regelgeving weigeren uit te voeren, maar deze mogelijkheid maakt nu geen deel meer van ‘het systeem’.  In Goed Toezicht; principes van professionaliteit, democratie en good governance (Mediawerf, 2014) heb ik betoogd dat als toezicht uitvoering is, rechtspraak dat ook is; immers allebei toepassing van regels. En dat toezicht samen met rechtspraak een zelfstandige zuil in het systeem moet zijn!

[2] Zie wikipedia.org/wiki/Lijst_van_landen_met_datum_van_onafhankelijkheid)

  1. De vorige column: Vegastukjes kip van de Vegetarische Slager misleidend?

    Op Teletekst, mijn venster op de wereld, lees ik het volgende bericht, dat ik graag met u deel, ook mijn verwondering erover. “De Vegetarische Slager moet van de Nederlandse Voedsel-en Warenautoriteit een aantal productnamen veranderen. Het gaat om namen als ‘gerookte speckjes’, ‘kipstuckjes’ en ‘visvrije tonijn’. meldt de Volkskrant. De NVWA zegt, dat de namen misleidend en verwarrend kunnen zijn en dat is tegen de wet.”

    Lees hier de volledige column van Dick Ruimschotel

Actueel
  1. News 16 Nov

    Omroep Zeeland: Boa Wim: 'Ze schelden wel eens, maar ik vind het werk veel te leuk'

    We kennen ze allemaal wel: de boa's, de buitengewoon opsporingsambtenaren. Ze krijgen er steeds meer taken bij....  Lees meer…

  2. News 15 Nov

    ANVS: VN-brochure over straling vertaald in het Nederlands

    Wat is straling, wat doet straling met ons en waar komt straling vandaan? De brochure ‘Straling: Effecten en...  Lees meer…

  3. News 15 Nov

    Evaluatie Kansspelautoriteit: voldoende, maar nog verbeterpunten

    De Kansspelautoriteit verleent op heldere en eenduidige wijze vergunningen, de organisatie is operationeel op orde...  Lees meer…

  4. News 14 Nov

    NU.nl: Stad negeerde waarschuwingen van toezichthouder over aardwarmteproject

    De gemeente Groningen heeft meerdere waarschuwingen van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het...  Lees meer…

  5. news
    Alle actueel
Activiteiten
  1. Event 22 Nov

    Nieuwspoort Seminar Toezicht in Transitie 2018

    Ondersteund door Vide: Vide-leden ontvangen korting op de deelnamekosten   Toezicht blijft in transitie. Markttoezichthouders en inspecties opereren in een snel veranderende omgeving die toeneemt in...  Lees meer…

  2. Event 14 Dec

    IOB-Lustrumsymposium Changing directions in foreign policies

    Hieronder treft u een uitnodiging aan voor de leden van Vide voor het IOB-Lustrumsymposium op 14 december as.   Eén van de geplande workshops, die zal plaatsvinden van 11.30 tot 13 uur, betreft de toekomst van het...  Lees meer…

  3. Event 14 Dec

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts en...  Lees meer…

  4. Event 11 Mrt

    Rigorous Impact Evaluation in Europe

    Call for Papers In Honor of Alberto P. Martini for a Special Issue of the Journal: Evaluation Review Rigorous Impact Evaluation in Europe Guest Editors: Gian Paolo Barbetta, Catholic University of Milan; Douglas J....  Lees meer…

  5. event
    Alle activiteiten

Designed by Dunes Multimedia - Technical support by Kingsquare