Nieuws

Wie overtreedt hier nu?

 

Bij het zien van een stapel plastic afval naast – in plaats van in – een container voor plastic afval, is het duidelijk dat hier een onwenselijke situatie is. De container kan al het aangedragen afval niet meer bevatten en loopt over. Vanuit het vermoeden dat veel van dit soort concrete, onwenselijke situaties genormeerd zijn, rijst onmiddellijk de vraag. Wie overtreedt hier nu?
 

Iedere handhaver zal zeggen; de burgers die hun zak plastic afval hebben achtergelaten naast de container - n plaats van ze weer naar huis mee te nemen. Alle burgers zullen zeggen, de overheid, want die moet de container op tijd legen. Wie heeft gelijk? ik vrees allebei, want voor de beoordeling van deze vraag gebruikt  de overheid een formeel-juridisch rechtmatigheidsframe (een of andere apv-verordening) en de burgers een maatschappelijk-moreel kader (de verantwoordelijkheid van de overheid om zijn overheidstaken goed te vervullen).
 

Maar heeft dan niet de ene partij meer gelijk dan de andere? Dat zou kunnen als er door beide partijen eenzelfde afweegprincipe gehanteerd wordt, bijv. recht gaat boven maatschappelijke moraal (of andersom!). Maar ik ben bang, dat partijen het hier ook niet over eens worden. Remise doemt op, ware het niet dat de ene overtreding (het niet legen van de container) aan het andere (het achterlaten van afval naast ipv in de container) voorafgaat. De overheidsovertreding veroorzaakt als het ware de overtreding van de burger. Of als u dat te sterk vindt uitgedrukt ‘schept de gelegenheid ervoor’. De wetgever en handhaver zien dat anders; zij zien het gebrek van de overheid niet als overtreding en het gebrek van de burger wel; die moet zelfs als de afvalbak vol is, zijn spullen maar weer mee terug nemen!
 

Ik vind – het wordt tijd dat ik nu ook mijn eigen mening geef – dit laatste een onjuiste en onwenselijke opvatting. In een democratie gaat het erom dat elke partij zijn deel doet. Verzaakt ‘n partij zijn plicht of verantwoordelijkheid, dan kunnen andere partijen hierin goede, gerechtvaardigde reden vinden, of op zijn minst een verontschuldiging, om hun deel ook niet te doen. De plicht van een burger zich te houden aan democratisch tot stand gekomen regels houdt op, waar de overheid overduidelijk tekort schiet in zijn plicht. Die kan, zoals in dit voorbeeld het geval is, bestaan uit een fysieke daad (het legen van de container) of het kan bestaan in redelijke communicatie of uitleg. Zo heeft mijn vrouw een keer een forse parkeerboete gehad, omdat ze na enig wikken en wegen de instructie van een parkeerverbodsbord volgde en de auto juist voor het bord parkeerde ipv net  daarachter – van witte lijnen viel niets te zien. Uit de boete bleek dat de overheid met het bord een andere bedoeling had.
 

De meest extreme uitdrukking van het principe dat hier speelt is het Plakkaat van Verlatinghe waarmee Nederland zich in 1581 afscheidde van Spanje vanwege verlies van legitimiteit - de vorst zorgde niet goed meer voor zijn onderdanen. Deze schijnbare ongehoorzaamheidsdaad is in feite de uitdrukking vaneen hoger principe (hoger dan rechtmatigheid, nl. legitimiteit); gehoorzaamheid aan een instantie is conditioneel op het goed vervullen van de verantwoordelijkheid van die instantie. Waar dit principe wordt geschonden, vervalt de norm dan wel vervalt het recht om sanctionerend op te treden tegen zogenaamde overtreders van de norm.
 

De consequenties zijn groot. Niet alleen mag mijn vrouw haar boete verscheuren, het geldt voor al die situaties en overtredingen, waar mensen (burgers en bedrijven) het goed willen doen, zelfs hun best doen om het rechtmatige te doen, maar het lukt niet; ze overtreden toch. Bedenk dat veel overtredingen in het domein van beleidsinstrumentele wetgeving per ongeluk zijn en niet bewust/expres. Oftewel, bij alle overtredingen waar onhelderheid van de norm, of gebrek aan communicatie over de norm dominant is, dient de overheid eerst de eigen act op orde te hebben, alvorens de burgers en bedrijven verwijtend aan te spreken, laat staan te straffen.
 

Ik heb bij de afvalbak een bord opgehangen, waarin ik iedereen oproep een eventuele boete te verscheuren en ik hoop dat het te midden van al die rommel leesbaar is. Ik zoek nog een dappere toezichthouder/handhaver die dezelfde oproep doet voor de overheidszijde!
 

Dick Ruimschotel, mei 2017 (ruimschotel@t11.net)

  1. De vorige column: Vegastukjes kip van de Vegetarische Slager misleidend?

    Op Teletekst, mijn venster op de wereld, lees ik het volgende bericht, dat ik graag met u deel, ook mijn verwondering erover. “De Vegetarische Slager moet van de Nederlandse Voedsel-en Warenautoriteit een aantal productnamen veranderen. Het gaat om namen als ‘gerookte speckjes’, ‘kipstuckjes’ en ‘visvrije tonijn’. meldt de Volkskrant. De NVWA zegt, dat de namen misleidend en verwarrend kunnen zijn en dat is tegen de wet.”

    Lees hier de volledige column van Dick Ruimschotel

Actueel
  1. News 16 Nov

    Omroep Zeeland: Boa Wim: 'Ze schelden wel eens, maar ik vind het werk veel te leuk'

    We kennen ze allemaal wel: de boa's, de buitengewoon opsporingsambtenaren. Ze krijgen er steeds meer taken bij....  Lees meer…

  2. News 15 Nov

    ANVS: VN-brochure over straling vertaald in het Nederlands

    Wat is straling, wat doet straling met ons en waar komt straling vandaan? De brochure ‘Straling: Effecten en...  Lees meer…

  3. News 15 Nov

    Evaluatie Kansspelautoriteit: voldoende, maar nog verbeterpunten

    De Kansspelautoriteit verleent op heldere en eenduidige wijze vergunningen, de organisatie is operationeel op orde...  Lees meer…

  4. News 14 Nov

    NU.nl: Stad negeerde waarschuwingen van toezichthouder over aardwarmteproject

    De gemeente Groningen heeft meerdere waarschuwingen van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over het...  Lees meer…

  5. news
    Alle actueel
Activiteiten
  1. Event 22 Nov

    Nieuwspoort Seminar Toezicht in Transitie 2018

    Ondersteund door Vide: Vide-leden ontvangen korting op de deelnamekosten   Toezicht blijft in transitie. Markttoezichthouders en inspecties opereren in een snel veranderende omgeving die toeneemt in...  Lees meer…

  2. Event 14 Dec

    IOB-Lustrumsymposium Changing directions in foreign policies

    Hieronder treft u een uitnodiging aan voor de leden van Vide voor het IOB-Lustrumsymposium op 14 december as.   Eén van de geplande workshops, die zal plaatsvinden van 11.30 tot 13 uur, betreft de toekomst van het...  Lees meer…

  3. Event 14 Dec

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts en...  Lees meer…

  4. Event 11 Mrt

    Rigorous Impact Evaluation in Europe

    Call for Papers In Honor of Alberto P. Martini for a Special Issue of the Journal: Evaluation Review Rigorous Impact Evaluation in Europe Guest Editors: Gian Paolo Barbetta, Catholic University of Milan; Douglas J....  Lees meer…

  5. event
    Alle activiteiten

Designed by Dunes Multimedia - Technical support by Kingsquare