Nieuws

Wie overtreedt hier nu?

 

Bij het zien van een stapel plastic afval naast – in plaats van in – een container voor plastic afval, is het duidelijk dat hier een onwenselijke situatie is. De container kan al het aangedragen afval niet meer bevatten en loopt over. Vanuit het vermoeden dat veel van dit soort concrete, onwenselijke situaties genormeerd zijn, rijst onmiddellijk de vraag. Wie overtreedt hier nu?
 

Iedere handhaver zal zeggen; de burgers die hun zak plastic afval hebben achtergelaten naast de container - n plaats van ze weer naar huis mee te nemen. Alle burgers zullen zeggen, de overheid, want die moet de container op tijd legen. Wie heeft gelijk? ik vrees allebei, want voor de beoordeling van deze vraag gebruikt  de overheid een formeel-juridisch rechtmatigheidsframe (een of andere apv-verordening) en de burgers een maatschappelijk-moreel kader (de verantwoordelijkheid van de overheid om zijn overheidstaken goed te vervullen).
 

Maar heeft dan niet de ene partij meer gelijk dan de andere? Dat zou kunnen als er door beide partijen eenzelfde afweegprincipe gehanteerd wordt, bijv. recht gaat boven maatschappelijke moraal (of andersom!). Maar ik ben bang, dat partijen het hier ook niet over eens worden. Remise doemt op, ware het niet dat de ene overtreding (het niet legen van de container) aan het andere (het achterlaten van afval naast ipv in de container) voorafgaat. De overheidsovertreding veroorzaakt als het ware de overtreding van de burger. Of als u dat te sterk vindt uitgedrukt ‘schept de gelegenheid ervoor’. De wetgever en handhaver zien dat anders; zij zien het gebrek van de overheid niet als overtreding en het gebrek van de burger wel; die moet zelfs als de afvalbak vol is, zijn spullen maar weer mee terug nemen!
 

Ik vind – het wordt tijd dat ik nu ook mijn eigen mening geef – dit laatste een onjuiste en onwenselijke opvatting. In een democratie gaat het erom dat elke partij zijn deel doet. Verzaakt ‘n partij zijn plicht of verantwoordelijkheid, dan kunnen andere partijen hierin goede, gerechtvaardigde reden vinden, of op zijn minst een verontschuldiging, om hun deel ook niet te doen. De plicht van een burger zich te houden aan democratisch tot stand gekomen regels houdt op, waar de overheid overduidelijk tekort schiet in zijn plicht. Die kan, zoals in dit voorbeeld het geval is, bestaan uit een fysieke daad (het legen van de container) of het kan bestaan in redelijke communicatie of uitleg. Zo heeft mijn vrouw een keer een forse parkeerboete gehad, omdat ze na enig wikken en wegen de instructie van een parkeerverbodsbord volgde en de auto juist voor het bord parkeerde ipv net  daarachter – van witte lijnen viel niets te zien. Uit de boete bleek dat de overheid met het bord een andere bedoeling had.
 

De meest extreme uitdrukking van het principe dat hier speelt is het Plakkaat van Verlatinghe waarmee Nederland zich in 1581 afscheidde van Spanje vanwege verlies van legitimiteit - de vorst zorgde niet goed meer voor zijn onderdanen. Deze schijnbare ongehoorzaamheidsdaad is in feite de uitdrukking vaneen hoger principe (hoger dan rechtmatigheid, nl. legitimiteit); gehoorzaamheid aan een instantie is conditioneel op het goed vervullen van de verantwoordelijkheid van die instantie. Waar dit principe wordt geschonden, vervalt de norm dan wel vervalt het recht om sanctionerend op te treden tegen zogenaamde overtreders van de norm.
 

De consequenties zijn groot. Niet alleen mag mijn vrouw haar boete verscheuren, het geldt voor al die situaties en overtredingen, waar mensen (burgers en bedrijven) het goed willen doen, zelfs hun best doen om het rechtmatige te doen, maar het lukt niet; ze overtreden toch. Bedenk dat veel overtredingen in het domein van beleidsinstrumentele wetgeving per ongeluk zijn en niet bewust/expres. Oftewel, bij alle overtredingen waar onhelderheid van de norm, of gebrek aan communicatie over de norm dominant is, dient de overheid eerst de eigen act op orde te hebben, alvorens de burgers en bedrijven verwijtend aan te spreken, laat staan te straffen.
 

Ik heb bij de afvalbak een bord opgehangen, waarin ik iedereen oproep een eventuele boete te verscheuren en ik hoop dat het te midden van al die rommel leesbaar is. Ik zoek nog een dappere toezichthouder/handhaver die dezelfde oproep doet voor de overheidszijde!
 

Dick Ruimschotel, mei 2017 (ruimschotel@t11.net)

  1. De vorige column: Wroeten in het duister, groeien naar het licht

    Even voor Kerst 2014 – nog maar kort geleden - wilde ik in een contemplatieve bui terugkijken op 2014 om vandaar vooruit te kijken naar 2015. En ik schreef de titel neer die boven dit stukje staat ‘wroeten in het duister, groeien naar het licht’. Zo, dat staat, dacht ik, de inhoud van het verhaal zou zich vanzelf aandienen. Misschien kon ik er wel een opiniestukje van maken voor in een bedachtzame krant! Als ik 800 bladzijden kan schrijven (Goed Toezicht!), moet ik ook een halve bladzijde aankunnen. Het materiaal ligt immers voor het grijpen.

    Lees de gehele column van Dick Ruimschotel

Actueel
  1. News 21 Jul

    ACM: Uitspraak CBb bevestigt methodiek kostenberekening ACM

    Na jarenlange juridische strijd heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) ACM in het...  Lees meer…

  2. News 20 Jul

    Diemernieuws: Gemeente houdt integrale controle op industrieterrein Verrijn Stuart

    DIEMEN - De gemeente heeft woensdag een integrale controle uitgevoerd bij een aantal bedrijven op industrieterrein...  Lees meer…

  3. News 19 Jul

    Misset Horeca: AirBnB-concurrentie: KHN pleit voor eerlijk speelveld

    Een kwart van de hotels ervaart concurrentie van online platforms als Airbnb. Dat is de belangrijkste conclusie van...  Lees meer…

  4. News 18 Jul

    ACM: ACM start onderzoek naar mogelijk kartel in bunkersector

    De Autoriteit Consument en Markt (ACM) onderzoekt een mogelijk kartel in de bunkersector. Een aantal ondernemingen...  Lees meer…

  5. news
    Alle actueel
Activiteiten
  1. Event 14 Sep

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts...  Lees meer…

  2. Event 12 Okt

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts en...  Lees meer…

  3. Event 9 Nov

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts en...  Lees meer…

  4. Event 14 Dec

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts en...  Lees meer…

  5. event
    Alle activiteiten

Designed by Dunes Multimedia - Technical support by Kingsquare