Nieuws

Van toezichtslast tot toezichtlust!

De IG van de nVWA stond voor een groep managers. “Toezicht” zo hield hij zijn gehoor toe, “is een ‘added value’ voor de ondertoezichtgestelden, toegevoegde waarde aan het product. Als ‘public servants’ hebben we een toezicht taak in deze moeilijke tijd; een tijd van internationalisering, waarin het Nederlands BNP sterk afhankelijk is van export en waar er een overgang zal plaatsvinden van kwantiteit naar kwaliteit door innovatie en nadruk op duurzaamheid. Een tijd waarin de beroepsbevolking zal verouderen met als gevolg dat minder mensen voor meer mensen geld moeten verdienen; dat kan alleen door flexibiliteit en slim produceren.”.[1] De aanwezige toezichthouders knikken instemmend. Als dat eens zou kunnen, toezicht als een lust in plaats van een last. ‘Added value’, we hebben dat wel eens anders gehoord. Met name in de motie Aptroot werd toezicht een te reduceren iets, een last die minder zwaar zou moeten drukken op de ondertoezichtgestelden. Hup, 25 % eraf!

Dat toezicht maatschappelijk nuttig is, betwijfelt geen mens, al weet niemand precies hoe effectief of nuttig toezicht nu eigenlijk is. Maar dat iedere ondertoezichtgestelde het op hem uitgeoefende toezicht als een added value zou beschouwen, lijkt een verre droom. Strikt genomen is toezicht immers nooit welkom; voor wie zich aan de regels houdt is toezicht overbodig, en wie zich niet aan de regels houdt, is ook niet blij met bezoek van de toezichthouder.

Maar wat als toezicht inderdaad ‘toegevoegde waarde’ aan het product geeft?! Dat zou richting bedrijven een synthese zijn van perspectieven, die normaal als elkaar licht bijtend worden gezien; productie zonder zich te hoeven houden wettelijke voorschriften en productie onder voorwaarde van rechtmatigheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ik zie twee scenario’s dichter bij komen:

  • Bedrijven willen zich eigenlijk graag aan de regels. Ieder zich respecterend bedrijf zegt, dat ze zich uit overtuiging aan de regels houdt. In dit scenario is toezicht een reminder, een welkome herinnering aan de zelf gekozen plicht, desnoods door middel van een boete. De nVWA als morele, maatschappelijke wek-service.
  • Als we nog een stap verder gaan, zou toezicht een brevet van vermogen tot rechtmatigheid moeten kunnen verlenen, een test die ieder bedrijf en iedere persoon graag wil ondergaan, een lat waar men over heen wil springen. Ik moet denken aan bedrijven die zich enorme moeite getroosten om een keurmerk te halen en aan goede middelbare school leerlingen die juist erom vragen om getest en getoetst te worden. In mijn verbeelding zie ik het keurmerk ‘gemaakt onder toezicht van de nVWA’, of voor de export (net als de uitdrukking ‘made in Germany’) ‘made and tested in the Netherlands’. Toezicht heeft dan de functie van assurance, de bevestiging dat het productieproces en het product voldoen aan eisen van veiligheid, kwaliteit, mens en omgeving, aan eisen van rechtmatigheid, fair competition en integriteit. Een soort integraal keurmerk dus. Bedrijven zouden erom moeten willen vragen in plaats van het te willen vermijden.

Het is altijd het ideaal van iedere toezichthouder geweest om te overtuigen eerder dan af te schrikken, om zichzelf overbodig te maken door de spontane neiging tot naleving, tot omarming van de collectieve waarden, te laten groeien tot ze massaal is. Gewenst toezicht, added value, is dan net een stap verder.

Binnenkort verwacht ik weer een toename van het aantal toezichthouders en stijgende budgetten voor toezicht; van added value heb je immers nooit genoeg. Nog één ding. Aptroot laten we erom vragen – op zijn knieën.

[1] De betrokken IG, Wim Schreuders, verlaat per 31 december 2012 de nVWA, en zal op 13 januari 2013 in Den Haag de nieuwjaarstoespraak van Vide voor zijn rekening nemen.


 

  1. De vorige column: Wroeten in het duister, groeien naar het licht

    Even voor Kerst 2014 – nog maar kort geleden - wilde ik in een contemplatieve bui terugkijken op 2014 om vandaar vooruit te kijken naar 2015. En ik schreef de titel neer die boven dit stukje staat ‘wroeten in het duister, groeien naar het licht’. Zo, dat staat, dacht ik, de inhoud van het verhaal zou zich vanzelf aandienen. Misschien kon ik er wel een opiniestukje van maken voor in een bedachtzame krant! Als ik 800 bladzijden kan schrijven (Goed Toezicht!), moet ik ook een halve bladzijde aankunnen. Het materiaal ligt immers voor het grijpen.

    Lees de gehele column van Dick Ruimschotel

Actueel
  1. News 23 Aug

    FAVV: Fipronil en de verwerkte producten op basis van eieren

    Het Agentschap past de normale procedures toe voor terugroeping uit de handel en de recall Het FAVV wenst opnieuw...  Lees meer…

  2. News 22 Aug

    AMWeb: Ministerie oogst veel kritiek op wetsvoorstel toezichtkosten

    Paul de Kuyper Niet alleen het Verbond van Verzekeraars ook andere brancheorganisaties uit de financiële...  Lees meer…

  3. News 21 Aug

    Verzekeraars onderzoeken mogelijkheid tot extra inspecties bij veehouderijbedrijven

    ​Verzekeraars onderzoeken samen met het Verbond van Verzekeraars de mogelijkheden om extra risicogerichte inspecties...  Lees meer…

  4. News 18 Aug

    Accountancy Vanmorgen: Boeteregime toezichthouders in Nederland relatief mild

    Nederlandse toezichthouders zijn in de regel milder en terughoudender met het uitdelen van boetes dan buitenlandse....  Lees meer…

  5. news
    Alle actueel
Activiteiten
  1. Event 14 Sep

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts...  Lees meer…

  2. Event 12 Okt

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts en...  Lees meer…

  3. Event 3 Nov

    Leergang Beleidsonderzoek met Impact - ScienceWorks

    ScienceWorks organiseert dit jaar wederom een Leergang Beleidsonderzoek met Impact. Deze keer vindt het plaats op 3, 10 en 17 november in Karel V, middenin Utrecht. Deelnemers en sprekers uit de wetenschap, overheid en bedrijfsleven...  Lees meer…

  4. Event 9 Nov

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts en...  Lees meer…

  5. event
    Alle activiteiten

Designed by Dunes Multimedia - Technical support by Kingsquare