Nieuws

Gratis advies voor 2014

 

Gratis advies I
U heeft zeker allemaal het WRR-rapport gelezen en hard bezig met het implementeren van de aanbevelingen? Of aarzelt u nog of hier het goede wetenschappelijke advies wel bij zit? Ik ga in het eerste deel van de column in op de WRR-aanbevelingen; in deel II krijgt u nog een paar aanbevelingen.
 

Na veel lezen, praten en denken komt de WRR met de volgende aanbevelingen:

  1. Herijk de rijksvisie op toezicht. Neem daarbij als uitgangspunt de maatschappelijke functie van toezicht en de meerwaarde die het rijkstoezicht kan bieden bij het borgen van publieke belangen.
  2. Bevorder een opbrengstgerichte cultuur en verbeter de infrastructuur voor sterkere wetenschappelijke onderbouwing en evaluatie van toezicht.
  3. Bevorder het gebruik van krachtenveldanalyses bij vraagstukken rond het instellen, vormgeven en uitoefenen van het rijkstoezicht. Vanuit dit perspectief moeten afspraken worden gemaakt met de toezichthouders over de versterking van de informatie-, monitorings- en kennisfunctie binnen hun organisaties.
  4. Versterk de reflectieve functie van de rijkstoezichthouders. Dit betekent een versterking van de feedbackrol die toezichthouders spelen ten behoeve van de agendering, voorbereiding en evaluatie van beleid.
  5. Zorg voor een sterkere borging van de onpartijdige functievervulling en daarmee samenhangende onafhankelijke positionering van toezichthouders.
  6. Zorg voor een adequate publieke verantwoording van toezichthouders over ingezette capaciteit, instrumenten en bereikte resultaten en voor een passende verantwoordingsrelatie met het parlement.
  7.  Zorg voor een reële verhouding tussen de van het toezicht verwachte opbrengsten en de daarvoor beschikbare capaciteit, zowel kwantitatief als kwalitatief.


Mijn probleem met de aanbevelingen is, dat ik het ermee eens ben. Sterker, ik ken weinig mensen die het er niet mee eens zijn. Het zijn alle suggesties, die al tientallen jaren als maatschappelijke en politieke wensen voor toezicht gelden. Het nuttige van het rapport is dan ook, dat het enkele politieke en beleidsmatige eenzijdigheden van de laatste jaren probeert terug te buigen, namelijk de nadruk op efficiency of kostenbesparing i.p.v. verhoging van effectiviteit.


Hoewel ik een behoorlijke WRR fan ben, vind ik dit advies te veel beleidsmatig en te weinig wetenschappelijk. Nu is de WRR gericht op beleid, dus erg kwalijk kun je het deze denktank niet nemen, maar wel dat het advies te braaf en te weinig gedurfd is, te weinig out of the box. En dat moet WRR advies wel zijn. Een enkel voorbeeld. Zo noemt de WRR allerlei wenselijke zaken als infrastructuur of krachtenveldanalyses op een algemene manier zonder tot een heldere normering,  operationalisatie of instrumentatie te komen. Andersom worden abstracte, modieuze aanbevelingen gedaan zoals ‘meer gebruik van sociale wetenschappen’ zonder in die context de Tafel van Elf te noemen, terwijl de T11 al 20 jaar zo’n beetje een samenvatting is van wat de sociale wetenschappen aan toezicht te bieden heeft.


Voor deze aanbevelingen is een woord; gratuit. De één zal dit vertalen met gratis, de ander met vrijblijvend.


Gratis advies II
U krijgt ook van mij gratis advies. Het advies is net als bij de WRR gebaseerd op veel lezen, en nadenken, maar ook op eigen onderzoek. De uitkomst heeft de vorm gekregen van een lijvig boek van ruim 700 blz. ‘Goed Toezicht’. Dit boek handelt niet alleen over rijkstoezicht, maar over álle toezicht; decentraal toezicht, intern toezicht in het bedrijfsleven, sociaal toezicht en internationaal toezicht. Ik zal het boek samenvatten in een aantal aanbevelingen, die voor de overzichtelijkheid parallel lopen (dan wel een alternatief bieden) voor de reeks van de WRR.:

  1. Geef toezichthouders formeel en materieel niet alleen – zoals nu voornamelijk gebeurt – de functie van nalevingstoezicht, maar expliciet ook de vele andere functies: stelseltoezicht, markttoegang, stelselonderzoek, incident onderzoek, kwaliteitsverbetering en beleidsadvies (signalering, feedback).
  2. Instrueer en praktiseer de adequate toezichtscyclus, zoals al 20 jaar geformuleerd in het milieutoezicht (ook wel kwaliteitscriteria of professionaliseringstraject genoemd) als de aangewezen procedure om tot kwaliteit hoogstaand en effectief toezicht te komen.
  3. Analyseer concrete configuraties van toezichtverantwoordelijkheid in specifieke termen, zoals Criteria voor Adequaat Toezicht (CAT-analyse) of in termen van Good Government Principles.
  4. Formuleer de condities waaronder onderzoek niet door toezichthouder zelf moet worden gedaan maar door onafhankelijker dan wel deskundiger instanties (waaronder gespecialiseerde instanties als universiteiten of expertise centra zoals de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Het kan gaan om incident-, stelsel- of evaluatieonderzoek.
  5.  Herformuleer Toezicht als de derde peiler van de Trias Politica, waar toezichthouders de functie hebben van eerstelijns beoordelaars en sanctioneerders van overtedingen. De Rechterlijke Macht is onderdeel van deze brede toezichtpeiler, maar dan als een beroepsinstantie.
  6. Toezicht is op dit moment volstrekt niet beoordeelbaar wegens gebrek aan normen en informatie. Er dienen harde kengetallen en zachte normen te komen voor de kwaliteit van informatie die toezichthouders jaarlijks moeten opleveren als onderdeel van de vierde fase (evaluatie: monitoring, feedback, signalering) van de adequate toezichtcyclus.
  7. De effectiviteit of opbrengst van toezicht varieert per stakeholder. Stakeholders zouden meer in de gelegenheid moeten zijn om de gewenste kwaliteiten van toezicht te formuleren en te normeren, bijv. door gebruik van ‘evaluatieve frameworks’.


Ook dit advies is gratis in de zin dat het zonder enige betaling of subsidie tot stand gebracht is – uit roeping zeg maar. Als u de argumentatie achter de aanbevelingen wilt beoordelen, moet u nog even wachten. Het boek waar de hoofdstukken naar verwijzen (‘Goed Toezicht; principes van professioneel en democratisch toezicht’) komt namelijk pas uit in het voorjaar van 2014.


Hoe dan ook, u kunt nu al vast kiezen tussen twee sets gratis adviezen, de één vrijblijvend, de ander controversieel. Makkelijker willen we het niet maken.

 

[1] Dit is een weinig onafhankelijke waardering of waarneming, omdat schrijver de bedenker van de Tafel van Elf is.

  1. De vorige column: Wroeten in het duister, groeien naar het licht

    Even voor Kerst 2014 – nog maar kort geleden - wilde ik in een contemplatieve bui terugkijken op 2014 om vandaar vooruit te kijken naar 2015. En ik schreef de titel neer die boven dit stukje staat ‘wroeten in het duister, groeien naar het licht’. Zo, dat staat, dacht ik, de inhoud van het verhaal zou zich vanzelf aandienen. Misschien kon ik er wel een opiniestukje van maken voor in een bedachtzame krant! Als ik 800 bladzijden kan schrijven (Goed Toezicht!), moet ik ook een halve bladzijde aankunnen. Het materiaal ligt immers voor het grijpen.

    Lees de gehele column van Dick Ruimschotel

Actueel
  1. News 23 Aug

    FAVV: Fipronil en de verwerkte producten op basis van eieren

    Het Agentschap past de normale procedures toe voor terugroeping uit de handel en de recall Het FAVV wenst opnieuw...  Lees meer…

  2. News 22 Aug

    AMWeb: Ministerie oogst veel kritiek op wetsvoorstel toezichtkosten

    Paul de Kuyper Niet alleen het Verbond van Verzekeraars ook andere brancheorganisaties uit de financiële...  Lees meer…

  3. News 21 Aug

    Verzekeraars onderzoeken mogelijkheid tot extra inspecties bij veehouderijbedrijven

    ​Verzekeraars onderzoeken samen met het Verbond van Verzekeraars de mogelijkheden om extra risicogerichte inspecties...  Lees meer…

  4. News 18 Aug

    Accountancy Vanmorgen: Boeteregime toezichthouders in Nederland relatief mild

    Nederlandse toezichthouders zijn in de regel milder en terughoudender met het uitdelen van boetes dan buitenlandse....  Lees meer…

  5. news
    Alle actueel
Activiteiten
  1. Event 14 Sep

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts...  Lees meer…

  2. Event 12 Okt

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts en...  Lees meer…

  3. Event 3 Nov

    Leergang Beleidsonderzoek met Impact - ScienceWorks

    ScienceWorks organiseert dit jaar wederom een Leergang Beleidsonderzoek met Impact. Deze keer vindt het plaats op 3, 10 en 17 november in Karel V, middenin Utrecht. Deelnemers en sprekers uit de wetenschap, overheid en bedrijfsleven...  Lees meer…

  4. Event 9 Nov

    Vide bijeenkomst

    Vanaf dit najaar doen we iets nieuws: elke tweede donderdag van de maand organiseren we een Vide bijeenkomst. De onderwerpen zullen verschillen, maar altijd interessant en door de interactie en discussie met experts en...  Lees meer…

  5. event
    Alle activiteiten

Designed by Dunes Multimedia - Technical support by Kingsquare