RTL Z: Scheltema oordeelt vernietigend over het toezicht

Analyse René Lukassen, redacteur RTL Z

Het oordeel van jurist Scheltema over het onderzoek van DNB en AFM naar Gerrit Zalm is vernietigend. Niet voor Zalm zelf, maar voor de toezichthouders!

Samen werken
AFM en DNB deden onderzoek naar de rol van Zalm als financieel directeur bij DSB Bank. Beide toezichthouders werkten hierbij samen, aldus Scheltema.

Zelfde dossiers, ander oordeel
Zo werden gesprekken met en over betrokkenen gezamenlijk gevoerd. AFM en DNB beschikten uiteindelijk over precies dezelfde informatie, maar kwamen vervolgens tot volstrekt tegenstrijdige conclusies.

Ontluisterend
Dat op zich is ontluisterend genoeg. Minister De Jager roept beide toezichthouders terecht nog deze week op het matje om hierover opheldering te verschaffen. Maar uit het oordeel van Scheltema blijkt meer.

Nattevingerwerk
De toetsing van bestuurders is nattevingerwerk. DNB beoordeelt sinds jaar en dag bestuurders op deskundigheid en betrouwbaarheid. Maar deskundigheid, zo constateert Scheltema, is een nogal onbepaald begrip, waarvoor DNB geen beleidsregels heeft opgesteld.

Bij voorbaat deskundig
Pardon? Hoe stelt De Nederlandsche Bank dan vast of iemand deskundig genoeg is om een bank te leiden? Volgens Scheltema wordt dat afgeleid uit hetgeen iemand als bankbestuurder doet. Maar dan is hij dus al deskundig bevonden. Ontluisterend, inderdaad.

Tweede voorbeeld
Een tweede voorbeeld over DNB. Die verleende DSB Bank in 2005 een bankvergunning. Volgens Scheltema heeft DNB daarbij een onjuiste bestuursstructuur geaccepteerd. DSB had in de persoon van Dirk Scheringa een dominante bestuursvoorzitter en eigenaar. DNB maakte er ten onrechte geen probleem van.

Kastje, muur
De AFM dan. Die stuurde Zalm meermaals het bos in toen hij om inzage vroeg in stukken. Zalm moest bij DNB zijn, aldus de AFM. Maar DNB stuurde Zalm weer naar de AFM, want het ging toch echt om stukken van de AFM. En de AFM ? Die stuurde Zalm weer naar DNB. Inderdaad : ontluisterend.

Twin peaks
Zowel de AFM als DNB gaven onlangs weer hoog op over het Nederlandse toezichtsmodel, tijdens hoorzittingen van de commissie De Wit. Twin peaks, of twin towers wordt het wel genoemd, omdat er één toezichthouder is voor gedrag, namelijk de AFM, en één voor het financiele systeem, DNB. De zegeningen roemen van dit model lijkt misplaatste opschepperij. Gerrit Zalm kan er over meepraten.