Was rechtshandhaving ook op vakantie? En de overtreders?

Als de handhavers en toezichthouders afgelopen maanden massaal op vakantie waren, dan kan het niet anders dan dat toezicht en handhaving de afgelopen maanden op een dieptepunt waren. De vraag is, of deze situatie van afgenomen controledruk nu tot meer of tot minder overtredingen heeft geleid? Laten we enkele redeneringen beproeven.

Statistisch gezien zit er een deuk in de aantallen overtredingen die gedurende de zomermaanden worden geconstateerd. Dit geldt voor de politie en het geldt voor een groot aantal controlediensten en toezichtautoriteiten. Maar de kans is groot, dat deze daling ‘spurieus’ is: er zijn domweg minder overtredingen omdat er minder gecontroleerd is. We hebben dus niets aan de statistiek en wenden ons tot de theorie.

Handhaving en toezicht betreffen voor het grootste deel beroepsactiviteiten. De AID let op de boeren en de landbouw, Arbeidsinspectie let op mensen die werken in het algemeen; Vrom, gemeenten, provincie, waterschappen en IVW zorgen voor het milieutoezicht van bedrijven enzovoort. Als er minder beroepsactiviteiten zijn, moeten we minder beroepsovertredingen verwachten. Dit is de ‘situationele benadering’ uit de criminologische theorie, die ook zegt dat er minder auto-inbraken zijn als er minder auto’s zijn.

Echter, vanuit de theorie van het calculerende perspectief (economische kosten-batenanalyse) zullen slimme overtreders hun overtredingen afstemmen op gebrek aan toezicht. Dus als we van hieruit redeneren, dan hebben slimme overtreders deze zomer op grote schaal hun slag geslagen.

De conclusie moet zijn dat we vanuit de theorie zowel meer als minder overtredingen mogen verwachtingen. Dus aan theorie hebben we ook niets en we  moeten zelf gaan waarnemen.

Allez, gaat u dus allen weer aan het werk, uw toezicht werd gemist! Kijk hoe slimme overtreders misbruik gemaakt hebben van uw afwezigheid. En als u weer gaat controleren, zult u zien dat het grootste deel van uw pappenheimers gewacht heeft met nieuwe overtredingen tot u weer terug bent.

Dick Ruimschotel